آئین دو شمشیر

برای کنترل طبیعت بشر، بشر همیشه از دو نوع قانون استفاده نموده است. قانون اول، قانون خدا نام دارد که بشر معتقد است قانون خدا از طرف او برای راهنمائی و نجات بوسیله پیامبران برای مردم فرستاده شده و نتیجتا پس از پیامبران جانشینان دیگر دیکته و اجرای قوانین خدائی را به عهده گرفته اند.   

قانون دوم، قانون انسان نام دارد که اعتقاد بر این است این قانون ساخته و پرداخته بشر برای نجات و توسعه خود بشر است.  

قانون اول را میتوان قوانین الهی نامید و قانون دوم را میتوان همان قوانین اساسی نامید.

تاریخ میگوید، ناسازگاریها و مبارزات بین پاپ و پادشاه، بین کلیسا و حکومت، بین بلوک مذهب و بلوک سیاست، فقط جهت بدست آوردن و حفظ فدرت سیاسی بوده اند. از طرف دیگر وجود چنین شرایط رقابتی بین این دو نهاد اساسی باعث بوده که این دو بلوک فدرت همدیگر را کنترل و بالانس نمایند.     

در هر صورت، از لحاظ علم دین الهیات و از لحاظ ادبی پاپ گلاسیوس اول بعد از پاپ لیو اول، بعنوان برجسته ترین پاپ قرن پنجم شناخته شده است. در نامه ای به امپراطور آناستاسیوس اول درباره رابطه حکومت و کلیسا گلاسیوس آئین دو شمشیر را فرمول بندی نمود. آئین دو شمشیر دکترینی است که هم امپراطور و هم پاپ میتوانند از توانایی و اختیارات مساوی در حوزه های مخصوص به خود برخوردار باشند. این دکترین بارها در جنگ بین امپراطوری رم و کلیسا در قرون وسطی بین قرنهای پنجم و پانزدهم مورد بحث و استفاده فرار گرفته میشد. ¹

پاپ گلاسیوس میگوید بطور کلی در دنیا دو قدرت حکومت میکنند: قدرت روحانی کشیش و قدرت پادشاه. اما از این دو، قدرت روحانی کشیشان به مراتب موثرتر و بانفوذتر از قدرت پادشاهان است. تئوری دو شمشیر گلاسیویس بیانگر این امر است که عهده دار این دو قدرت سیاسی و مذهبی نباید یک نفر باشد. ²

در قاموس سیاسی، اصطلاح دو شمشیر به سلسله عقاید خاصی اطلاق میشود که به دوره آباء کلیسا معروف بوده و نتیجه اندیشه های متفکرین مسیحی است.

این آئین نوعی تشکیلات و کنترل دوگانه ای نسبت به جامعه اروپائی و اطراف مدیترانه پدید آورد که اولا بر اساس آن حفظ علائق و منافع روحانیون به منظور رستگاری جاودانی مردم در حوزه اقتدار کلیسا قرار گرفت و تشکیل سلسله تعلیمات خاصی را داد که روحانیون عهده دار آن بودند; ثانیا حفظ علائق دنیوی و برقراری نظم و عدالت در حوزه قدرت حکومت کشور واقع شد که زمامداران سیاسی و کارگزاران مملکتی ملزم به اجرای آن بودند.

در مواقع بروز اختلاف، صاحبان این دو قدرت میبایست حقوقی را که خداوند برای قدرت دیگر مقرر داشته بود، رعایت نمایند.

در اواخر قرن پنجم میلادی، از طرف پاپ گلاسیوس اول، اعلامیه ای رسمی در باب آئین دو شمشیر یا دو آتوریته صادر گردید; که در تمام ادوار قرون وسطی رسما پذیرفته شد و جزء سنت و عادات گردید. هر زمان که بین پاپ و امپراطور رقابتی در میگرفت، به این آئین رجوع میکردند و رابطه میان امور معنوی و دنیوی را مورد بحث قرار میدادند. ³

     (1)    اینکارتا اینساکلوپیدیا دیلوکس 2004 پاپ گلاسیوس اول.

    (2)                                          Journal of Christian Ethics, The Two Swords of Pope Benedict XVI

By Ken A. Grant, Doctoral Candidate in Church History

Lutheran School of Theology, Chicago, IL on http://www.christianethicstoday.com/Issue/055/The%20Two%20Swords%20of%20Pope%20Benedict%20XVI%20By%20Ken%20A.%20Grant_055_19_.htm

   (3)   غلامرضا علی بابائی، فرهنگ علوم سیاسی، کتاب اول واژه های سیاسی، تهران 1369 ، شرکت نشر و پخش ویس، ص یک.